Rehberler
Gitar akor şemaları nasıl okunur
Akor şeması, klavyenin önden görünen bir resmidir. Hangi çizginin hangi tel olduğunu bildiğinizde her kitaptaki her şema aynı şekilde okunur.
Kısaca
- Dikey çizgiler tellerdir (kalın Mi solda), yatay çizgiler perdelerdir, en üstteki kalın çizgi eşiktir.
- Noktalar nereye basılacağını, rakamlar hangi parmağın kullanılacağını gösterir (1 işaret, 2 orta, 3 yüzük, 4 serçe). O = açık çal, X = çalma.
- 5fr gibi bir etiket, en üstteki çizginin eşik değil 5. perde olduğunu gösterir.
Bu sayfada
Izgara: teller ve perdeler
Gitarı kafası yukarıda, telleri size bakacak şekilde önünüze dikin. Akor şemasının çizdiği görüntü budur. Altı dikey çizgi tellerdir: kalın Mi solda, ince Mi sağda. Yatay çizgiler metal perde telleridir; en üstteki kalın çizgi ise tellerin kafadan çıktığı eşiktir.
- İki perde çizgisi arasındaki nokta “buraya basın” demektir; alttaki perde telinin hemen arkasına. İlk sıradaki nokta 1. perdedir.
- Çoğu şema dört ya da beş perde gösterir. Bu, neredeyse bütün açık akorları kapsar ve çizimi telefonda okunur tutar.
- Başka bir sitedeki tab ya da akor kâğıdı, sapa yukarıdan bakar gibi yan çizilmiş olabilir. Zihninizde çevirin: kalın Mi her zaman yüzünüze en yakın teldir.
Noktalar, rakamlar, O ve X
Şemadaki geri kalan her şey bu işaretlerden biridir. Gitar akor sayfalarımız basılı akor kitaplarıyla aynı kuralları kullanır.
| İşaret | Ne yapmalı |
|---|---|
| Dolu nokta | O teli o perdeden basın. |
| Noktanın içinde ya da altında rakam | Kullanılacak parmak: 1 işaret, 2 orta, 3 yüzük, 4 serçe, T başparmak. |
| Eşiğin üstünde O | Teli basmadan, açık çalın. |
| Eşiğin üstünde X | O teli çalmayın: penayla atlayın ya da bir parmakla susturun. |
| Tellerin üzerinden geçen çubuk ya da kavis | Barre: tek parmak, genellikle işaret parmağı, aynı perdede birkaç teli birden basar. |
| “3fr”, “5fr” ya da bir Romen rakamı | Şema eşikten değil o perdeden başlar. Elinizi sapta yukarı kaydırın. |
| Vurgulu nokta ya da tel | Kök ses. Bas notayı bulmak ve şekilleri kaydırmak için kullanışlıdır. |
Parmak numaraları tavsiyedir, kural değil
Rakamlar çoğu ele uyan ve bir sonraki akora kolay geçiren parmak düzenini gösterir. Eliniz küçükse ya da gerinme acıtıyorsa temiz duyulan başka bir parmak düzeni de olur. Korunması gereken tek şey parmak ucudur: perde teline yakın, parmak kemerli ve yan tele değmeyecek şekilde uçla basın.
Yeni bir akoru altı adımda okumak
İlk birkaç seferde yavaş yapın. Bir düzine akordan sonra tek bakış yeter.
- Adı okuyun ve perde etiketi olup olmadığına bakın. Etiket yok ve eşik çizgisi kalınsa şekil sapın başındadır.
- En alttaki noktayı ve telini bulun. Perdeleri eşikten (ya da etiketli perdeden) sayın ve önce o parmağı yerleştirin.
- Diğer parmakları teller boyunca ekleyin. Parmaklar genellikle en kalın telden başlayarak yerleşir.
- Eşiğin üstüne bakın. Hangi tellerin O (açık çınlar), hangilerinin X (sessiz kalır) olduğunu not edin.
- Yalnızca çalması gereken tellere, X olmayan ilk telden başlayarak vurun.
- Telleri tek tek çekin. Her biri net çınlamalı; cızırtı ya da ölü bir nota, bir parmağın perdeden fazla uzak olduğunu ya da yan tele yaslandığını gösterir.
Barreler ve sapın yukarısındaki şekiller
Bir çubuk birkaç telin üzerinden geçiyorsa işaret parmağı o perdede hepsinin üzerine düz yatar. Şema 1. perdeden daha yukarıda başlıyorsa etiket nerede olduğunu söyler. Aşağıdaki F ve Si minör şekilleri en sık göreceğiniz ikisidir.
Barre şekli açık tel içermediği için onu istediğiniz yere kaydırabilirsiniz: iki perde yukarıdaki aynı şekil, iki yarım ses tiz bir akordur. Tek bir barre şeklinin size on iki akor vermesi bu yüzdendir. Tekniğin kendi rehberi var: barre akorlar kolaylaştı.
Akor adını okumak
Şemanın üstündeki harf kök sestir. Ardından gelenler akorun türünü söyler. Şu yedisiyle sürekli karşılaşacaksınız:
| Sembol | Ad | Ses |
|---|---|---|
| C | Do majör | Parlak ve oturaklı. Tek başına bir harf her zaman majör demektir. |
| Cm | Do minör | Daha karanlık, daha yumuşak. C-, Cmi ya da Cmin olarak da yazılır. |
| C7 | Do yedili (dominant yedili) | Bluesumsu, huzursuz; bir sonraki akora geçmek ister. |
| Cmaj7 | Do majör yedili | Yumuşak, rüya gibi. CΔ ya da CM7 olarak da yazılır. |
| Cm7 | Do minör yedili | Yumuşak bir minör; soul, caz ve popta yaygın. |
| Csus4 | Do asılı dörtlü | Açık ve çözülmemiş; 3’lünün yerini 4’lü alır. |
| C/G | Do bölü Sol (slash akor) | En pes notası G olan bir C akoru. |
Ukulele şemaları
Ukulele şemaları aynı şekilde çalışır, altı yerine dört çizgiyle. Soldan sağa G, C, E ve A’dır; yani en soldaki çizgi, standart akortta en pes nota olmasa da yüzünüze en yakın teldir. Şekiller gitarla değiştirilemez: aynı resim her enstrümanda farklı bir akor demektir. Bütün şekiller için ukulele akor kütüphanesine bakın.
Solak şemaları
Telleri ters takılı solak bir gitar çalıyorsanız her şema bir ayna görüntüsüdür: kalın Mi sağdadır. Çoğu kitap yalnızca sağ elle çalanlar için şema basar, solaklar onları zihinlerinde çevirmeyi öğrenir. Akor sayfalarımızda solak düğmesi her şemayı sizin için aynalar ve ayar cihazınızda hatırlanır.
Akor şemaları, tab ve piyano şemaları
Tablatur (tab) farklı bir yazım biçimidir: üzerine perde numaraları yazılan altı yatay çizgi, zaman içinde soldan sağa okunur. Tabdaki bir akor bir sütun rakamdır; örneğin Do majör için ince Mi’den kalın Mi’ye okunan 0-1-0-2-3-x. Tab ne çalacağınızı ve ne zaman çalacağınızı söyler; akor şeması ise yalnızca şekli.
Piyano akor şemaları, basılacak tuşları vurgulanmış kısa bir klavye gösterir; çoğu zaman başparmaktan başlayan 1–5 parmak numaralarıyla. Piyano akor sayfalarımız her akoru bütün çevrimleriyle gösterir; elinize en yakın olanı seçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Gitar akor şemasında solda hangi tel var?
En kalın tel, kalın Mi (6. tel). En sağdaki çizgi ince Mi’dir (1. tel). Solak şemaları aynalanmıştır.
Akor şemasında X ve O ne demek?
O, teli basmadan açık çalın demektir. X, o teli hiç çalmayın demektir; ya atlayarak ya da bir parmakla hafifçe susturarak.
Noktalardaki rakamlar ne anlama geliyor?
Sol elin (basan elin) parmakları: 1 işaret, 2 orta, 3 yüzük, 4 serçe; başparmak sapın üstünden dolandığında T.
Akorun yanındaki 3fr ya da 5fr ne demek?
Şemanın en üst sırası eşik değil o perdedir. 5fr şemasının tepesinde çizilen bir barre 5. perdede basılır.
C gibi tek bir harf majör akor mu demek?
Evet. Tek başına bir kök harf her zaman majör üçlü akor demektir. Minör, Cm ya da Am’deki gibi m ile gösterilir.