Tempo BPM i oznaczenia tempa

Co oznacza BPM

BPM (beats per minute, uderzenia na minutę) mówi, ile uderzeń mieści się w minucie. Uderzenie to puls, do którego tupiesz nogą. Przy 60 BPM każde trwa dokładnie sekundę, przy 120 BPM – pół sekundy. Podwój BPM, a każda nuta stanie się dwa razy krótsza.

To, która wartość rytmiczna jest uderzeniem, zależy od metrum. W 4/4 i 3/4 jest nim ćwierćnuta. W 6/8 większość muzyków czuje dwa uderzenia w takcie, każde o długości ćwierćnuty z kropką, więc utwór w 6/8 oznaczony ♩. = 60 ma jedno uderzenie na sekundę, a w każdym z nich trzy ósemki. W 2/2 (alla breve) uderzeniem jest półnuta. Oznaczenie tempa zwykle pokazuje wartość nuty, np. ♩ = 100 albo ♩. = 60.

Ile trwa jedno uderzenie?

Podziel 60 000 przez BPM, a otrzymasz długość jednego uderzenia w milisekundach. Producenci używają tych liczb do ustawiania delayu i pogłosu, tak by echa wypadały na puls.

Włoskie oznaczenia tempa i ich BPM

Zanim powstał metronom, kompozytorzy opisywali szybkość słowami, a standardem stały się terminy włoskie. Określają one charakter w równym stopniu co szybkość, dlatego podane niżej zakresy BPM to wartości typowe, a nie reguły; różne podręczniki podają nieco inne liczby, a zakresy na siebie zachodzą.

Określenia dodatkowe zmieniają znaczenie: molto (bardzo), meno (mniej), più (bardziej), ma non troppo (ale nie za bardzo), assai (bardzo). Zdrobnienia łagodzą termin: allegretto jest nieco wolniejsze od allegro, mniej więcej 100–120 BPM, a andantino zwykle rozumie się jako odrobinę szybsze od andante. Ustaw metronom na dowolne z tych temp, a poda nazwę oznaczenia dla wybranej szybkości.

Określenia zmian tempa

Typowe tempa w różnych stylach

Style muzyki popularnej skupiają się wokół określonych temp – ze względu na to, jak się do nich tańczy albo jak się je produkuje. To typowe zakresy, przydatne, gdy ustawiasz groove do ćwiczeń; mnóstwo utworów wykracza poza nie.

Jak ustalić BPM utworu

1. Tap tempo. Otwórz metronom i stuknij przycisk Tap w rytm pulsu co najmniej osiem razy. Metronom uśredni stuknięcia i ustawi BPM.
2. Policz. Licz uderzenia przez 15 sekund i pomnóż przez cztery. Liczenie przez pełną minutę jest dokładniejsze, ale rzadko potrzebne.
3. Sprawdź, grając razem. Uruchom metronom z otrzymanym tempem i słuchaj: jeśli powoli ucieka do przodu lub zostaje w tyle, popraw o 1–2 BPM.

Uważaj na half time i double time. Groove w tempie 140 BPM może brzmieć jak 70 i słuchacze wystukują raz jedno, raz drugie. Obie odpowiedzi są „dobre”; wybierz tę, w której werbel pada na 2 i 4. Nasze presety obejmują popularne tempa, np. 60 BPM, 90 BPM, 120 BPM i 140 BPM.

Tempo, metrum i rytm to różne rzeczy

Tempo to szybkość pulsu. Metrum grupuje uderzenia w takty: 3/4 to trzy uderzenia w takcie, 4/4 – cztery. Rytm to układ długich i krótkich nut nałożony na puls. Dwa utwory mogą mieć to samo tempo 100 BPM i brzmieć zupełnie inaczej, bo jeden jest w 3/4 z długimi nutami, a drugi w 4/4 z gęstymi szesnastkami.

Podczas ćwiczeń rozdzielaj te trzy rzeczy. Ustaw tempo, z którym sobie radzisz, ustaw metrum tak, by akcent padał na raz, i korzystaj z podziałów, żeby trafiać w rytm. W poradniku o metronomie znajdziesz plan ćwiczeń krok po kroku.

Najczęściej zadawane pytania