Koło kwintowe

Jak czytać koło kwintowe

Idąc zgodnie z ruchem wskazówek zegara od C na górze, każda tonacja zaczyna się kwintę wyżej od poprzedniej i dodaje jeden krzyżyk: G ma jeden, D dwa, A trzy i tak dalej. Idąc przeciwnie do ruchu wskazówek, każda tonacja zaczyna się kwintę niżej i dodaje jeden bemol: F ma jeden, B♭ dwa, E♭ trzy. Na dole obie strony się spotykają — tam F♯ i G♭ to ta sama tonacja zapisana na dwa sposoby.

Zewnętrzny pierścień to tonacje durowe, wewnętrzny — ich równoległe tonacje molowe o tych samych znakach przykluczowych. Mała liczba na krawędzi to liczba krzyżyków lub bemoli.

Tonacja i jej rodzina

Gdy wybierzesz tonację, podświetlą się też jej sąsiedzi. Tonacja po prawej to jej dominanta, ta po lewej — subdominanta, a tonacje molowe tuż pod nimi to równoległe tonacje molowe całej trójki. Razem tworzą sześć głównych akordów tonacji: w C-dur to C, F, G, Am, Dm i Em — dokładnie te akordy, które pokazuje panel.

Do czego się przydaje

• Szybkie znajdowanie akordów tonacji: akordy I, IV i V zawsze leżą obok siebie.
• Układanie progresji: ruch przeciwnie do wskazówek zegara, krok po kroku, to najsilniejszy ruch akordów w muzyce (podstawa ii–V–I).
• Płynna zmiana tonacji: sąsiednie tonacje różnią się jednym dźwiękiem, więc modulacje między nimi prawie nie szarpią.
• Czytanie znaków przykluczowych: policz kroki od C, a będziesz wiedzieć, ilu krzyżyków lub bemoli się spodziewać.

Jak to zapamiętać

Kolejność krzyżyków, F C G D A E H, to kolejność bemoli czytana od końca. Wielu uczniów zapamiętuje krzyżyki krótkim zdaniem, którego słowa zaczynają się od tych liter. Wymyśl własne: zdanie, które ułożysz sam, zapamiętasz najlepiej.

Akordy we wszystkich tonacjachProgresje akordówKształcenie słuchu