Tonacja molowa
Cis-moll
Siedem akordów tonacji: C♯m, D♯dim, E, F♯m, G♯m, A, H.
- Cis1
- Dis2
- E3
- Fis4
- Gis5
- A6
- H7
| Stopień | Trójdźwięk | Akord septymowy | Dźwięki akordu septymowego |
|---|---|---|---|
| 1 Cis | i C♯m | i7 C♯m7 | Cis E Gis H |
| 2 Dis | ii° D♯dim | iiø7 D♯m7♭5 | Dis Fis A Cis |
| 3 E | III E | IIImaj7 Emaj7 | E Gis H Dis |
| 4 Fis | iv F♯m | iv7 F♯m7 | Fis A Cis E |
| 5 Gis | v G♯m | v7 G♯m7 | Gis H Dis Fis |
| 6 A | VI A | VImaj7 Amaj7 | A Cis E Gis |
| 7 H | VII H | VII7 H7 | H Dis Fis A |
| Moll harmoniczny | V G♯ | Gis His Dis | |
| Moll harmoniczny | V7 G♯7 | Gis His Dis Fis | |
| Moll harmoniczny | vii°7 B♯dim7 | His Dis Fis A | |
- i–iv–V–i
- C♯m
- F♯m
- G♯
- C♯m
- i–VI–III–VII
- C♯m
- A
- E
- H
- i–VII–VI–V
- C♯m
- H
- A
- G♯
- ii°–V7–i
- D♯dim
- G♯7
- C♯m
O tonacji Cis-moll
Zagraj Cis – Dis – E – Fis – Gis – A – H i wróć do pierwszego dźwięku — oto gama Cis-moll. Znaki przykluczowe: 4♯ przy kluczu (Fis, Cis, Gis, Dis); gdy je znasz, nuty czyta się łatwo. Każdy akord z tabeli powyżej składa się tylko z tych dźwięków.
Tonację cis-moll trzymają razem trzy akordy: tonika C♯m, subdominanta F♯m i dominanta G♯. Ostatni pochodzi z gamy molowej harmonicznej: podwyższenie siódmego stopnia do His tworzy dźwięk prowadzący, który rozwiązuje się półtonem w górę na tonikę.
Ta sama gama zaczęta od E daje E-dur, tonację równoległą. Pożyczenie akordu z Des-dur, tonacji jednoimiennej, to klasyczny sposób na dodanie barwy: na chwilę akord molowy w tonacji durowej albo durowy w molowej.
Sąsiednie tonacje molowe to gis-moll i fis-moll; każda różni się od tonacji cis-moll jednym dźwiękiem. Akord ii tej tonacji, D♯dim, jest zmniejszony, a w jazzie często gra się go jako akord półzmniejszony prowadzący do G♯.
Jeśli barré w tonacji cis-moll sprawiają ci trudność, użyj kapodastra na progu 4: chwyty Am, C, Dm, Em, F, G zabrzmią wtedy we właściwej tonacji.
Ćwicz tonację w trzech krokach: gama w górę i w dół, siedem akordów po kolei, a potem jedna z progresji powyżej, aż zmiany staną się automatyczne. Wystarczy dziesięć minut.