Tonacja molowa
Fis-moll
Siedem akordów tonacji: F♯m, G♯dim, A, Hm, C♯m, D, E.
- Fis1
- Gis2
- A3
- H4
- Cis5
- D6
- E7
| Stopień | Trójdźwięk | Akord septymowy | Dźwięki akordu septymowego |
|---|---|---|---|
| 1 Fis | i F♯m | i7 F♯m7 | Fis A Cis E |
| 2 Gis | ii° G♯dim | iiø7 G♯m7♭5 | Gis H D Fis |
| 3 A | III A | IIImaj7 Amaj7 | A Cis E Gis |
| 4 H | iv Hm | iv7 Hm7 | H D Fis A |
| 5 Cis | v C♯m | v7 C♯m7 | Cis E Gis H |
| 6 D | VI D | VImaj7 Dmaj7 | D Fis A Cis |
| 7 E | VII E | VII7 E7 | E Gis H D |
| Moll harmoniczny | V C♯ | Cis Eis Gis | |
| Moll harmoniczny | V7 C♯7 | Cis Eis Gis H | |
| Moll harmoniczny | vii°7 E♯dim7 | Eis Gis H D | |
- i–iv–V–i
- F♯m
- Hm
- C♯
- F♯m
- i–VI–III–VII
- F♯m
- D
- A
- E
- i–VII–VI–V
- F♯m
- E
- D
- C♯
- ii°–V7–i
- G♯dim
- C♯7
- F♯m
O tonacji Fis-moll
Gama Fis-moll to Fis – Gis – A – H – Cis – D – E, a znaki przykluczowe tej tonacji to: 3♯ przy kluczu (Fis, Cis, Gis). Tych siedem dźwięków jest surowcem wszystkiego na tej stronie: każdy akord poniżej zbudowano wyłącznie z nich, dlatego akordy tonacji fis-moll tak naturalnie do siebie pasują.
W tonacji fis-moll najczęściej usłyszysz F♯m, Hm i C♯. Gama molowa naturalna dałaby molowy akord na piątym stopniu, ale muzycy niemal zawsze podwyższają siódmy stopień do Eis, co zmienia go w C♯ (albo C♯7 z septymą) i daje tonacji silne przyciąganie do domu.
Tonacja Fis-moll ma wszystkie dźwięki wspólne z tonacją A-dur, swoją tonacją równoległą, więc obie mają te same znaki przykluczowe i te same siedem akordów. Jeśli akordy utworu pasują do obu list, posłuchaj, od jakiego akordu się zaczyna i na jakim kończy — to rozstrzyga o tonacji. Nie myl jej z Fis-dur, tonacją jednoimienną na tej samej tonice.
Tonacje molowe mają trzy popularne odmiany gamy: naturalną, harmoniczną (z podwyższonym siódmym stopniem, Eis) i melodyczną. Tabela pokazuje akordy naturalne, a pod nimi akordy pożyczone z odmiany harmonicznej: C♯, C♯7 i akord zmniejszony septymowy.
Chwyty barré utrudniają grę w tonacji fis-moll na gitarze, ale kapodaster na progu 2 zamienia akordy w łatwe chwyty Em, G, Am, Hm, C, D — tak gra w tej tonacji wielu gitarzystów.
Dobry sposób na naukę tonacji fis-moll: zagraj akordy w górę gamy, potem wybierz dwie progresje z tej strony i zapętl je na kilka minut z metronomem, najpierw na 60 BPM, potem szybciej.