Poradniki
Chwyty barré bez stresu
Akord F przez pierwszy tydzień sprawia trudność każdemu. Sekret tkwi nie w mocniejszym ściskaniu, lecz w lepszej dźwigni. Pokazujemy, jak ustawić dłoń, jak stopniowo budować siłę i co grać, zanim barré zacznie wychodzić.
W skrócie
- Obróć palec wskazujący lekko na jego twardszy, kostny bok i trzymaj go tuż za progiem.
- Pracuj ciężarem ręki, a nie naciskiem kciuka: opuść swobodnie łokieć i delikatnie przyciągnij gryf do siebie.
- Naucz się kształtu na V progu, gdzie struny stawiają mniejszy opór, i schodź w stronę F po jednym progu.
Na tej stronie
Czym jest chwyt barré
W chwycie barré jeden palec, zwykle wskazujący, leży płasko na kilku strunach na jednym progu i działa jak ruchome siodełko. Pozostałe palce tworzą przed nim znany kształt akordu otwartego. Ponieważ nie gra żadna pusta struna, ten sam chwyt działa na każdym progu: przesuń go o dwa progi wyżej, a akord podniesie się o cały ton.
Dwie rodziny wystarczą niemal do wszystkiego. Kształt E to otwarty akord E złapany palcami 2, 3 i 4, z palcem wskazującym leżącym na wszystkich sześciu strunach; pryma znajduje się na 6. strunie. Kształt A to otwarty akord A przed barré na pięciu strunach; pryma leży na 5. strunie. Każdy z nich ma wersję molową, a akordy septymowe powstają według tej samej zasady.
Technika krok po kroku
- Ułożenie palca wskazującego. Połóż palec wskazujący na wszystkich sześciu strunach tuż za progiem, a potem obróć go o kilka stopni w stronę główki gryfu, tak by pracował twardszy, kostny bok palca. Miękki środek opuszki często zostawia głuche struny.
- Znajdź zgięcia. Na stawach palca są bruzdy, które trafiają na strunę i ją tłumią. Przesuń palec o kilka milimetrów w górę lub w dół, aż każda struna pod nim zabrzmi.
- Kciuk nisko, za gryfem. Oprzyj opuszkę kciuka z tyłu gryfu, mniej więcej naprzeciw palca wskazującego lub środkowego. Nie zawijaj go nad krawędzią.
- Ciągnij ramieniem. Pozwól łokciowi swobodnie zwisać przy boku, a ciężar ręki niech dociska palce do strun, jakbyś lekko przyciągał gryf do siebie. Kciuk jedynie stabilizuje.
- Dołóż kształt. Postaw pozostałe trzy palce na opuszkach. Tylko kilka strun naprawdę potrzebuje palca wskazującego: w kształcie F dociska on wyłącznie 6., 2. i 1. strunę, resztę biorą palce 2, 3 i 4.
- Sprawdzaj strunę po strunie, a potem całkowicie rozluźnij dłoń. Długie trzymanie chwytu tylko męczy rękę; chwyt budują liczne krótkie powtórzenia.
Łagodny plan ćwiczeń
Wyżej na gryfie struny są niżej i luźniej napięte, więc zacznij właśnie tam i schodź w dół, w miarę jak dłoń nabiera siły. Zwykle wystarczy kilka minut dziennie przez dwa–trzy tygodnie.
- Dni 1–3: graj barré w kształcie E na V progu (to A-dur). Uderz, sprawdź każdą strunę, puść. Dziesięć razy, dwa razy dziennie.
- Dni 4–7: przeplataj V próg z III progiem (G-dur). Potem dodaj wersję molową na tych samych progach.
- Tydzień 2: zejdź na I próg, czyli F. Dodaj h-moll w kształcie A na II progu.
- Tydzień 3: zmieniaj w rytmie akord otwarty na barré i z powrotem, z metronomem na 60 BPM, cztery uderzenia na akord: C na F, potem G na Hm.
Który próg daje który akord
Prymą chwytu barré jest dźwięk pod palcem wskazującym na strunie prymowej. Naucz się dźwięków na 6. i 5. strunie, a nazwiesz każdy akord barré bez zaglądania do tabeli.
| Próg | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kształt E (6. struna) | F | Fis | G | As | A | B | H | C |
| Kształt A (5. struna) | B | H | C | Cis | D | Es | E | F |
Kształt E na III progu to więc G, kształt A na III progu to C, a molowy kształt E na VII progu to h-moll. Jeśli chcesz to sprawdzić, wyszukiwarka akordów nazwie każdy chwyt ułożony na gryfie, a każdy akord barré ma własną stronę w bibliotece chwytów gitarowych.
Łatwiejsze wersje na czas budowania siły
Nie trzeba czekać na pełne barré, żeby grać muzykę. Te zamienniki brzmią dobrze same w sobie, a wielu zawodowców sięga po nie celowo.
- Małe F. Graj tylko cztery najwyższe struny: palec wskazujący na I progu strun E i H, środkowy na II progu struny G, serdeczny na III progu struny D. Palec wskazujący przyciska wtedy tylko dwie struny.
- Fmaj7. Jak małe F, ale z pustą wysoką struną E. Ma łagodniejszą barwę i bardzo łatwo przejść na nie z C.
- Kapodaster. Wiele tonacji pełnych chwytów barré zamienia się z kapodastrem w tonacje akordów otwartych: zobacz, jak używać kapodastra.
Najczęstsze problemy
- Głucha struna H lub G: zwykle winna jest bruzda na stawie palca wskazującego. Przesuń palec lekko w górę lub w dół gryfu albo obróć go mocniej na bok.
- Brzęczy niska struna E: czubek palca wskazującego wystaje za daleko poza 6. strunę albo leży za daleko od progu. Niech czubek tylko lekko wystaje poza krawędź gryfu.
- Boli kciuk: siła idzie z kciuka. Opuść łokieć, rozluźnij kciuk i pracuj ciężarem ręki.
- Na I progu wciąż się nie da: gitara może mieć wysoką akcję strun przy siodełku. Lutnik obniży ją niewielkim kosztem, a na tanich gitarach chwyty barré stają się wtedy dużo łatwiejsze.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego chwyty barré są takie trudne?
Jeden palec musi docisnąć nawet sześć strun naraz, a do tego potrzeba odpowiedniego kąta i dźwigni, a nie siły. Większość grających potrzebuje dwóch–trzech tygodni krótkich codziennych ćwiczeń, zanim F zabrzmi czysto.
Czy palec wskazujący ma dociskać wszystkie sześć strun?
Leży na wszystkich sześciu, ale w kształcie E musi docisnąć tylko 6., 2. i 1. strunę. Pozostałe struny biorą inne palce, więc skup nacisk tam, gdzie jest potrzebny.
Czy da się zagrać F bez barré?
Tak. Zagraj małe F na czterech strunach albo Fmaj7 z pustą wysoką struną E. Obie wersje sprawdzają się w większości utworów, zanim opanujesz pełny chwyt.
Czy chwyty barré są łatwiejsze na gitarze elektrycznej?
Zwykle tak, bo gitary elektryczne mają cieńsze struny i niższą akcję. Na akustyku ogromną różnicę robi komplet cieńszych strun i dobre ustawienie instrumentu.
Których chwytów barré uczyć się najpierw?
F i h-moll. F to kształt E z prymą na 6. strunie, h-moll to kształt a-moll z prymą na 5. strunie. Razem poznajesz obie rodziny.